Hướng dẫn chơi cờ vua cho người mới
Học chơi cờ vua miễn phí qua 51 bài theo lộ trình 6 bước: từ cách đi từng quân, luật chơi, các thế chiếu hết, đòn chiến thuật, khai cuộc tới tàn cuộc. Mỗi bài có bàn cờ minh họa, hầu hết có bài "Thử ngay" để bạn đi quân trực tiếp.
Tất cả bài hướng dẫn
Bước 1Làm quen bàn cờ và quân cờ
Bàn cờ, cách xếp quân và cách đi của 6 quân cờ: nền móng của mọi ván cờ.
Cách chơi cờ vua: luật chơi cho người mới bắt đầu
Toàn bộ luật chơi trong một bài: mục tiêu, cách đi 6 quân, luật đặc biệt, chiếu hết và hòa.
Bàn cờ vua và cách xếp quân đúng chuẩn
Bàn cờ 64 ô, đặt bàn đúng chiều và xếp 16 quân mỗi bên theo từng bước.
Quân Vua trong cờ vua đi như thế nào?
Đi 1 ô mọi hướng, không được tự đi vào ô bị tấn công: luật và cách dùng quân quan trọng nhất.
Quân Hậu trong cờ vua đi như thế nào?
Quân mạnh nhất: đi xa theo cả hàng, cột và đường chéo. Vì sao không nên đưa Hậu ra sớm.
Quân Xe trong cờ vua đi như thế nào?
Đi thẳng theo hàng và cột, giá trị 5 điểm: cách đi và cách đặt Xe cho mạnh.
Quân Tượng trong cờ vua đi như thế nào?
Đi chéo và không bao giờ đổi màu ô: Tượng ô sáng, Tượng ô tối và sức mạnh cặp hai Tượng.
Quân Mã trong cờ vua đi như thế nào?
Đi hình chữ L và nhảy qua quân khác: cách đi và đòn chĩa đôi nổi tiếng của Mã.
Quân Tốt trong cờ vua đi như thế nào?
Tiến thẳng, ăn chéo, không đi lùi: cách đi, luật đặc biệt và các thuật ngữ về Tốt.
Bước 2Luật chơi đầy đủ
Các luật đặc biệt, chiếu hết, các trường hợp hòa và cách ghi nước đi.
Nhập thành trong cờ vua: luật, điều kiện và cách đi
Nước đi duy nhất di chuyển hai quân cùng lúc: cách đi, 4 điều kiện và những hiểu lầm thường gặp.
Bắt tốt qua đường (en passant) là gì?
Luật Tốt bắt Tốt "đi lướt qua" mình: khi nào được bắt, bắt thế nào và vì sao phải bắt ngay.
Phong cấp trong cờ vua: luật phong Hậu và phong cấp dưới
Tốt về đích hóa Hậu: luật phong cấp, khi nào nên phong Mã hoặc Xe thay vì Hậu.
Chiếu và chiếu hết (chiếu bí) trong cờ vua
Mục tiêu của ván cờ: 3 cách thoát chiếu, thế nào là chiếu hết và cách tránh bị chiếu hết hàng cuối.
Các trường hợp hòa trong cờ vua
Sáu cách một ván cờ kết thúc hòa, kèm ví dụ để không bao giờ "thắng thành hòa".
Ký hiệu cờ vua: cách đọc và ghi nước đi
Đọc hiểu "1.e4 e5 2.Nf3": tên ô, chữ cái quân cờ, các ký hiệu đặc biệt và cách ghi biên bản.
Luật thi đấu cờ vua: chạm quân, đồng hồ và nước đi sai luật
Những luật chỉ áp dụng khi thi đấu: chạm quân phải đi, đồng hồ, xử lý nước đi sai luật, hệ Thụy Sĩ.
Bước 3Các thế chiếu hết
Những thế chiếu hết phải biết và cách tự mình kết thúc ván cờ.
Chiếu hết nhanh nhất trong cờ vua
Ván cờ ngắn nhất chỉ 2 nước: các thế chiếu hết nhanh và cách để không bao giờ bị như vậy.
Chiếu hết 4 nước và cách phòng thủ
Bẫy Hậu và Tượng tấn công ô f7: cách đi, vì sao f7 yếu và 3 cách phòng thủ.
Chiếu hết hàng cuối: cách đánh và cách phòng
Kiểu chiếu hết hay gặp nhất: Vua bị Tốt của mình nhốt ở hàng cuối, cách đánh và cách phòng.
Cách chiếu hết bằng Hậu và Vua
Vua + Hậu luôn thắng Vua đơn: dồn Vua ra mép, hai thế chiếu hết và cách tránh hòa pat.
Cách chiếu hết bằng Xe và Vua
Vua + Xe luôn thắng Vua đơn: cắt đường, chiếu khi hai Vua đối mặt và nước chờ.
Cách chiếu hết bằng hai Xe (bậc thang)
Hai Xe thay phiên chiếu từng hàng: kiểu chiếu hết bậc thang không cần Vua hỗ trợ.
Các thế chiếu hết kinh điển trong cờ vua
Chiếu hết ngạt, Anastasia, kiểu Ả Rập, Hậu và Tượng: những hình mẫu chiếu hết nhìn một lần là nhớ.
Bước 4Đòn chiến thuật
Các đòn chiến thuật giúp ăn quân và lật ngược thế cờ.
Giá trị các quân cờ vua
Tốt 1, Mã 3, Tượng 3, Xe 5, Hậu 9: cách dùng bảng điểm để quyết định đổi quân.
Đòn chĩa đôi (tấn công đôi) trong cờ vua
Một quân tấn công hai mục tiêu cùng lúc: chĩa đôi bằng Mã, Tốt, Hậu và cách tìm.
Ghim quân trong cờ vua
Quân bị ghim không chạy được: ghim tuyệt đối, ghim tương đối và cách khai thác.
Đòn xiên trong cờ vua
Ngược với đòn ghim: tấn công quân giá trị cao để ăn quân đứng phía sau.
Tấn công mở, chiếu mở và chiếu kép
Đi quân chắn đường để quân phía sau tấn công: tấn công mở, chiếu mở, chiếu kép.
Bước 5Khai cuộc
Nguyên tắc khai cuộc và những khai cuộc phổ biến nhất cho người mới.
3 nguyên tắc khai cuộc cờ vua cho người mới
Chiếm trung tâm, phát triển quân, nhập thành sớm, và những sai lầm khai cuộc cần tránh.
Khai cuộc Ý (Italian Game)
1.e4 e5 2.Nf3 Nc6 3.Bc4: khai cuộc kinh điển, dễ học, nhắm vào ô f7.
Khai cuộc Tây Ban Nha (Ruy Lopez)
1.e4 e5 2.Nf3 Nc6 3.Bb5: gây áp lực lên Mã c6, khai cuộc của các kỳ thủ hàng đầu.
Phòng thủ Sicilian (1.e4 c5)
1.e4 c5: nước đáp sắc bén, mất cân bằng, được ưa chuộng nhất trước 1.e4.
Gambit Hậu (Queen's Gambit)
1.d4 d5 2.c4: thí Tốt c để kéo Tốt d5 khỏi trung tâm, ba cách đáp chính của Đen.
Hệ thống London (London System)
1.d4 và Tượng f4: một cách xếp quân dùng được trước hầu hết nước đi của Đen.
Khai cuộc cho quân Đen: gặp 1.e4 và 1.d4 thì chơi gì?
Bộ khai cuộc gọn cho quân Đen: một phương án trước 1.e4, một phương án trước 1.d4, và cách chọn.
Phòng thủ Caro-Kann: khai cuộc chắc chắn cho quân Đen
Khai cuộc chắc chắn trước 1.e4: ý tưởng, các biến chính và bẫy chiếu hết ngạt cần tránh.
Phòng thủ Pháp: khai cuộc vững chắc và phản công cho quân Đen
Chuỗi Tốt vững chắc, phản công bằng ...c5: các biến chính và kế hoạch cho quân Đen.
Các bẫy khai cuộc cờ vua phổ biến
Chiếu hết 4 nước, bẫy Légal, Blackburne Shilling, bẫy con voi: cách giăng và cách tránh.
Bước 6Tàn cuộc
Khi bàn cờ đã thưa quân: Vua xông xáo, đẩy Tốt lên phong Hậu và thắng thế cờ còn ít quân.
Đọc thêmChơi giỏi hơn
Tự học có lộ trình, tránh sai lầm hay gặp và mẹo để thắng nhiều hơn.
Tự học cờ vua: lộ trình từ con số 0 tới 1000 Elo
Lộ trình 4 giai đoạn cho người tự học: mỗi giai đoạn học gì, luyện gì và khi nào chuyển sang bước tiếp.
10 sai lầm người mới chơi cờ vua hay mắc
Bỏ ngỏ quân, đưa Hậu ra sớm, tham ăn quân… Nhận ra 10 lỗi phổ biến và cách sửa từng lỗi.
Cách chơi cờ vua giỏi hơn: 10 mẹo thực tế
Thói quen suy nghĩ trước mỗi nước và cách luyện tập giúp bạn thắng nhiều ván hơn.
Cách thắng máy cờ vua: mẹo cho từng đối thủ máy
Máy không mệt và không sợ, nhưng vẫn có cách thắng: mẹo cho từng đối thủ máy từ Tí tới Kỳ Vương.
Đọc thêmDạy cờ vua
Cho phụ huynh và giáo viên: khi nào cho trẻ học cờ, cách dạy trẻ, dạy online qua Zoom, Zalo; kèm giáo án và bàn cờ giảng dạy.
Trẻ mấy tuổi nên học cờ vua? Nên cho con học cờ vua hay cờ tướng?
Độ tuổi phù hợp, dấu hiệu bé đã sẵn sàng và cách chọn giữa cờ vua với cờ tướng cho con.
Cách dạy trẻ chơi cờ vua: lộ trình cho bé từ 5 tuổi
Lộ trình từng bước, buổi học mẫu 20 phút cho bé 5 tuổi và mẹo giúp trẻ yêu thích cờ vua.
Cách dạy cờ vua online qua Zoom, Zalo: hướng dẫn cho giáo viên
Chuẩn bị, chia sẻ màn hình bàn cờ, cấu trúc một buổi học online và cách giữ học viên tập trung.
Cách tổ chức giải cờ vua cấp trường, câu lạc bộ (kèm kế hoạch mẫu)
Chọn thể thức, số ván, chuẩn bị bàn cờ, đồng hồ, trọng tài, cùng kế hoạch tổ chức giải mẫu.
Đọc thêmKiến thức thêm
Elo, thuật ngữ, FEN và PGN, lợi ích của cờ vua.
Elo là gì? Cách tính Elo trong cờ vua
Hệ thống điểm đo sức cờ: công thức, hệ số K, các mốc danh hiệu và máy tính Elo.
Thuật ngữ cờ vua thường gặp
Pat, zugzwang, gambit, cờ chớp…: giải thích ngắn gọn các thuật ngữ cờ vua kèm tiếng Anh.
FEN và PGN trong cờ vua là gì? Cách đọc và mở file PGN
Mã FEN ghi một thế cờ, tệp PGN ghi cả ván: cách đọc từng phần và cách mở file PGN online.
Lợi ích của việc chơi cờ vua
Cờ vua rèn những kỹ năng gì, và khoa học thực sự kết luận gì về lợi ích của nó.
Học xong rồi, chơi thử thôi!
Cách nhanh nhất để nhớ luật là chơi thật. Có 6 đối thủ máy luôn sẵn sàng, từ Tí (mới tập) đến Kỳ Vương (mạnh nhất).