Khai cuộc cho quân Đen: gặp 1.e4 và 1.d4 thì chơi gì?
- 1. 3 nguyên tắc khai cuộc cờ vua cho người mới
- 2. Khai cuộc Ý (Italian Game)
- 3. Khai cuộc Tây Ban Nha (Ruy Lopez)
- 4. Phòng thủ Sicilian (1.e4 c5)
- 5. Gambit Hậu (Queen's Gambit)
- 6. Hệ thống London (London System)
- 7. Khai cuộc cho quân Đen: gặp 1.e4 và 1.d4 thì chơi gì?
- 8. Phòng thủ Caro-Kann: khai cuộc chắc chắn cho quân Đen
- 9. Phòng thủ Pháp: khai cuộc vững chắc và phản công cho quân Đen
- 10. Các bẫy khai cuộc cờ vua phổ biến
Cầm quân Đen, bạn không chọn được nước đầu tiên, nên hãy chuẩn bị hai phương án. Gặp 1.e4: chơi 1...e5 (đơn giản, cởi mở), hoặc Caro-Kann (1...c6) và Phòng thủ Pháp (1...e6) nếu thích chắc chắn. Gặp 1.d4: đáp 1...d5, rồi chơi Gambit Hậu từ chối (2.c4 e6) hoặc Slav (2.c4 c6). Ý đồ luôn giống nhau: tranh trung tâm, ra quân, nhập thành.
Vì sao chơi quân Đen khó hơn?
Trắng đi trước nên luôn sớm hơn một nhịp. Mục tiêu đầu tiên của Đen không phải là tấn công mà là cân bằng: có phần trung tâm của mình, ra quân kịp và nhập thành an toàn. Các nguyên tắc khai cuộc vẫn đúng y như khi cầm quân Trắng, chỉ là Đen phải phản ứng với lựa chọn của đối phương. Vì thế hãy có sẵn một phương án cho mỗi nước đầu phổ biến của Trắng.
Gặp 1.e4: bốn lựa chọn cho người mới
1...e5: đối xứng, cởi mở
Lựa chọn tự nhiên nhất: Đen cũng chiếm trung tâm và mở đường cho Hậu, Tượng. Sau 2.Nf3 Nc6, bạn sẽ gặp khai cuộc Ý (3.Bc4) hoặc khai cuộc Tây Ban Nha (3.Bb5). Đây là cách tốt nhất để học cờ "đúng bài bản", nhưng phải cẩn thận với các đòn nhắm vào ô f7 (xem các bẫy khai cuộc).
2
345
6
78h
gf
e
d
cba1...c5: Phòng thủ Sicilian
Khai cuộc phổ biến nhất của Đen ở mọi trình độ cao: Đen tranh ô d4 từ bên cánh và tạo thế cờ không cân bằng, nhiều cơ hội phản công. Đổi lại, có rất nhiều biến cần học. Xem bài riêng: Phòng thủ Sicilian.
1...c6: Caro-Kann
Đen chuẩn bị 2...d5 để đẩy Tốt vào trung tâm có Tốt c6 bảo vệ. Ưu điểm lớn: Tượng ô sáng c8 vẫn ra được (thường tới f5 hoặc g4) trước khi Đen đẩy ...e6. Thế cờ chắc chắn, ít bẫy, rất hợp với người mới thích chơi an toàn và ưa tàn cuộc. Xem bài riêng: Phòng thủ Caro-Kann.
2345678hgfedcba1...e6: Phòng thủ Pháp
Giống Caro-Kann, Đen chuẩn bị 2...d5, nhưng dùng Tốt e6 để bảo vệ. Thế cờ rất vững; Đen thường phản công trung tâm Trắng bằng ...c5 và ...Nc6. Nhược điểm: Tượng ô sáng c8 bị chính Tốt e6 chặn đường, cần kiên nhẫn để giải phóng. Xem bài riêng: Phòng thủ Pháp.
2345678hgfedcbaBạn cầm quân Đen, Trắng vừa đi 1.e4. Hãy chơi Caro-Kann (hoặc Phòng thủ Pháp): chuẩn bị trước, rồi đẩy Tốt vào trung tâm.
2345678hgfedcbaKéo quân trên bàn cờ để đi.
Gặp 1.d4: đáp 1...d5
Cách đơn giản nhất là chiếm ngay ô trung tâm: 1.d4 d5. Trắng thường đi tiếp 2.c4 (Gambit Hậu), thí Tốt c để kéo Tốt d5 ra khỏi trung tâm. Người mới nên từ chối gambit bằng một trong hai cách:
- Gambit Hậu từ chối (2...e6): Tốt e6 giữ chắc d5, Đen ra quân theo thứ tự Nf6, Be7, nhập thành. Khai cuộc chắc chắn bậc nhất trong cờ vua.
- Slav (2...c6): Tốt c6 giữ d5 và Tượng c8 vẫn tự do (giống ý tưởng Caro-Kann). Rất hợp nếu bạn đã chơi Caro-Kann trước 1.e4.
2345678hgfedcbaNếu Trắng chơi Hệ thống London (2.Bf4) hoặc một khai cuộc ít gặp như 1.c4, 1.Nf3, bạn vẫn có thể dựng cùng một thế: Tốt d5, Mã f6, Tốt e6 hoặc c6, Tượng ra ngoài rồi nhập thành.
Chọn bộ khai cuộc thế nào cho hợp?
| Phong cách | Gặp 1.e4 | Gặp 1.d4 |
|---|---|---|
| Thích cởi mở, tấn công | 1...e5 | Gambit Hậu từ chối (1...d5 2.c4 e6) |
| Thích chắc chắn, ưa tàn cuộc | Caro-Kann (1...c6) | Slav (1...d5 2.c4 c6) |
| Thích thế cờ vững, phản công | Phòng thủ Pháp (1...e6) | Gambit Hậu từ chối (1...d5 2.c4 e6) |
| Thích thế cờ phức tạp, chịu học biến | Sicilian (1...c5) | Slav hoặc Gambit Hậu từ chối |
Lời khuyên: chọn một bộ và chơi nó ít nhất 20 đến 30 ván trước khi đổi. Sau mỗi ván, xem lại khai cuộc: bạn đã ra đủ quân và nhập thành chưa? Muốn thử nhanh, hãy cầm quân Đen chơi với máy, ví dụ đối thủ Lão Tướng hay mở ván bằng 1.d4.
Câu hỏi thường gặp
Cầm quân Đen nên chơi khai cuộc gì?
Người mới nên có hai phương án: một trước 1.e4 và một trước 1.d4. Gặp 1.e4, đơn giản nhất là 1...e5; muốn chơi chắc thì Caro-Kann (1...c6) hoặc Phòng thủ Pháp (1...e6). Gặp 1.d4, hãy đáp 1...d5 rồi chơi Gambit Hậu từ chối (2...e6) hoặc Slav (2...c6).
Phòng thủ Caro-Kann là gì?
Caro-Kann là khai cuộc 1.e4 c6 rồi 2...d5: Đen chuẩn bị đẩy Tốt d5 tranh trung tâm mà vẫn giữ được đường ra cho Tượng ô sáng. Thế cờ chắc chắn, ít bẫy, hợp với người thích chơi an toàn.
Phòng thủ Pháp khác Caro-Kann thế nào?
Phòng thủ Pháp (1.e4 e6 2.d4 d5) cũng tranh trung tâm bằng d5, nhưng Tốt e6 chặn đường của Tượng ô sáng. Đổi lại, thế cờ Đen rất vững và thường phản công ở cánh Hậu bằng ...c5.
Có nên học thuộc thật nhiều biến khai cuộc cho quân Đen không?
Không cần. Ở trình độ dưới 1200 Elo, chỉ cần nhớ 4 đến 6 nước đầu và hiểu ý đồ: tranh trung tâm, ra quân, nhập thành. Phần lớn ván cờ được quyết định ở trung cuộc bởi các đòn chiến thuật chứ không phải ở khai cuộc.
Nguồn tham khảo
Thực hành ngay
Luật nắm vững nhất khi được dùng trong ván thật. Chọn một cách để bắt đầu: