FEN và PGN trong cờ vua là gì? Cách đọc và mở file PGN

FEN là một dòng ký tự ghi lại một thế cờ (vị trí các quân, bên nào đi, quyền nhập thành…), còn PGN là tệp văn bản ghi lại cả một ván cờ (tên người chơi, kết quả và toàn bộ nước đi). Có thể hình dung FEN như ảnh chụp bàn cờ, PGN như video cả ván. Muốn mở file PGN, hãy sao chép nội dung file và dán vào ô Nạp FEN / PGN của bàn cờ giảng dạy trên CoVua.info.

FEN là gì?

FEN (viết tắt của Forsyth–Edwards Notation) gồm 6 phần cách nhau bằng dấu cách. Đây là FEN của thế cờ ban đầu:

rnbqkbnr/pppppppp/8/8/8/8/PPPPPPPP/RNBQKBNR w KQkq - 0 1

1. Vị trí các quân, đọc từ hàng 8 xuống hàng 1, mỗi hàng từ cột a sang cột h, các hàng ngăn bằng dấu "/". Chữ cái là quân cờ theo tên tiếng Anh: K Vua, Q Hậu, R Xe, B Tượng, N Mã, P Tốt. Chữ hoa là quân Trắng, chữ thường là quân Đen. Chữ số là số ô trống liên tiếp, "8" là cả hàng trống.
2. Bên đi: w là Trắng đi, b là Đen đi.
3. Quyền nhập thành: K Trắng còn nhập thành cánh Vua, Q cánh Hậu, k, q cho Đen; - là không bên nào còn quyền.
4. Ô bắt tốt qua đường: ô mà Tốt vừa đi 2 ô nhảy qua (xem bắt tốt qua đường), hoặc -.
5. Số nửa nước kể từ lần ăn quân hoặc đi Tốt gần nhất, dùng cho luật 50 nước.
6. Số thứ tự nước đi, bắt đầu từ 1 và tăng thêm 1 sau mỗi nước của Đen.

Ví dụ sau nước 1.e4, FEN đổi thành:

rnbqkbnr/pppppppp/8/8/4P3/8/PPPP1PPP/RNBQKBNR b KQkq e3 0 1

87654321abcdefgh

CoVua.info

FEN dùng để làm gì?

• Gửi một thế cờ cho người khác (bài tập, câu đố) chỉ bằng một dòng chữ, thay vì chụp ảnh.
• Dựng thế cờ trong phần mềm: dán FEN vào ô Nạp FEN / PGN của bàn cờ giảng dạy là có ngay thế cờ để giảng hoặc phân tích. Ngược lại, bấm Sao chép FEN hiện tại để lấy FEN của thế cờ đang hiện.
• Soạn giáo án, đề bài: giáo viên lưu mỗi bài tập bằng một dòng FEN, dễ chép vào tài liệu.

PGN là gì?

PGN (viết tắt của Portable Game Notation) là tệp văn bản thường, đuôi .pgn, lưu một hay nhiều ván cờ. Mỗi ván gồm hai phần: phần thông tin trong ngoặc vuông, và phần nước đi viết bằng ký hiệu cờ vua. Ví dụ:

[Event "Giải câu lạc bộ"]
[Site "Hà Nội"]
[Date "2026.10.31"]
[Round "1"]
[White "Minh"]
[Black "Lan"]
[Result "1-0"]

1. e4 e5 2. Bc4 Nc6 3. Qh5 {Đe dọa f7} Nf6?? (3... g6) 4. Qxf7# 1-0

• Phần thông tin: 7 mục cơ bản theo chuẩn: Event (giải), Site (nơi đấu), Date (ngày, dạng năm.tháng.ngày), Round (ván), White, Black (tên hai bên), Result (kết quả). Có thể thêm mục khác như Elo, thời gian, khai cuộc.
• Phần nước đi: số thứ tự nước, nước của Trắng rồi nước của Đen. Chú thích đặt trong ngoặc nhọn { }, biến khác (nước có thể đi thay) đặt trong ngoặc tròn ( ), ký hiệu đánh giá như ??, !.
• Kết quả ở cuối: 1-0 Trắng thắng, 0-1 Đen thắng, 1/2-1/2 hòa, * ván chưa kết thúc.

87654321abcdefgh

CoVua.info

Cách đọc và mở file PGN online miễn phí

1. Mở file .pgn bằng Notepad (chuột phải vào file, chọn Open with rồi Notepad). Trên điện thoại, mở bằng ứng dụng đọc văn bản bất kỳ.
2. Sao chép toàn bộ nội dung của ván muốn xem (từ dòng [Event …] tới kết quả cuối).
3. Mở bàn cờ giảng dạy, bấm 📋 Nạp FEN / PGN, dán nội dung vào ô rồi bấm Nạp.
4. Bấm ▶ hoặc phím → để đi từng nước, ◀ để lùi. Bạn có thể vẽ mũi tên, khoanh ô để phân tích hoặc giảng giải ván đó.

Ván bạn đã chơi trên CoVua.info cũng lấy được dưới dạng PGN: sau khi ván kết thúc, dùng nút tải hoặc sao chép PGN ở trang ván cờ. Các phần mềm cờ khác như Lichess, ChessBase, SCID đều đọc được PGN.