Cách chơi cờ vua: luật chơi cho người mới bắt đầu

Cờ vua là trò chơi trí tuệ cho 2 người trên bàn cờ 64 ô. Mỗi bên có 16 quân: 1 Vua, 1 Hậu, 2 Xe, 2 Tượng, 2 Mã và 8 Tốt. Bên Trắng đi trước, sau đó hai bên lần lượt đi mỗi lượt một nước. Mục tiêu là chiếu hết Vua đối phương: tấn công Vua sao cho nó không còn cách nào thoát. Ván cờ cũng có thể kết thúc hòa.

Bài này tóm tắt toàn bộ luật chơi cờ vua theo thứ tự nên học. Mỗi phần có liên kết tới bài hướng dẫn chi tiết, kèm bàn cờ để bạn thử đi quân ngay.

Mục tiêu của ván cờ vua

Bạn thắng khi chiếu hết Vua của đối phương: Vua bị tấn công (bị chiếu) và không thể thoát bằng cách đi Vua, chặn hay bắt quân đang chiếu. Vua không bao giờ bị ăn khỏi bàn cờ, ván cờ kết thúc ngay khi Vua bị chiếu hết. Ngoài ra, bạn cũng thắng khi đối phương xin thua hoặc hết giờ (khi chơi có đồng hồ).

Bàn cờ và cách xếp quân

Bàn cờ gồm 64 ô sáng, tối xen kẽ, đặt sao cho ô ở góc gần bên phải mỗi người chơi là ô sáng. Quân Trắng xếp ở hàng 1 và 2, quân Đen ở hàng 8 và 7: hàng sau gồm Xe, Mã, Tượng, Hậu, Vua, Tượng, Mã, Xe; hàng trước là 8 Tốt. Hậu luôn đứng ở ô cùng màu với mình.

87654321abcdefgh

CoVua.info

Xem chi tiết: bàn cờ vua và cách xếp quân.

Cách đi của 6 quân cờ

Mỗi quân có một cách đi riêng. Quân không được đi vào ô đã có quân cùng màu; đi vào ô có quân đối phương là bắt (ăn) quân đó. Chỉ có Mã được nhảy qua quân khác. Cột "giá trị" là thang điểm quen thuộc để so sánh sức mạnh khi đổi quân.

Ba luật đặc biệt

• Nhập thành: Vua đi 2 ô về phía một Xe, Xe nhảy qua đứng cạnh Vua. Chỉ được làm khi Vua và Xe đó chưa di chuyển, giữa chúng không có quân, và Vua không bị chiếu, không đi qua ô bị tấn công.
• Bắt tốt qua đường: Tốt ở hàng 5 (Đen: hàng 4) được bắt Tốt đối phương vừa đi 2 ô và dừng ngay bên cạnh, như thể Tốt kia chỉ đi 1 ô. Phải bắt ngay ở nước tiếp theo.
• Phong cấp: Tốt đi tới hàng cuối bắt buộc được đổi thành Hậu, Xe, Tượng hoặc Mã (thường chọn Hậu).

Chiếu và chiếu hết

Khi Vua bị tấn công, ta nói Vua bị chiếu. Bên bị chiếu phải thoát chiếu ngay bằng một trong ba cách: đi Vua, chặn đường chiếu, hoặc bắt quân đang chiếu. Không thoát được là chiếu hết và thua. Xem chi tiết: chiếu và chiếu hết; các thế chiếu hết cần biết: chiếu hết 4 nước, chiếu hết hàng cuối, chiếu hết bằng Hậu, bằng Xe.

♟ Thử ngay

Trắng đi và chiếu hết trong 1 nước.

87654321abcdefgh

CoVua.info

Kéo quân trên bàn cờ để đi.

↺ Làm lại💡 Gợi ý

Khi nào ván cờ hòa?

Ván cờ hòa khi: bên đến lượt hết nước đi mà không bị chiếu (pat); không bên nào đủ quân để chiếu hết; hai bên đồng ý hòa; một thế cờ lặp lại 3 lần; 50 nước liên tiếp mỗi bên không có nước Tốt và không bắt quân; hoặc một bên hết giờ nhưng bên kia không thể chiếu hết. Xem chi tiết: các trường hợp hòa trong cờ vua.

Lượt đi và quy tắc "chạm quân"

Hai bên lần lượt đi, mỗi lượt đúng một nước và không được bỏ lượt. Khi chơi trên bàn cờ thật trong giải đấu, có quy tắc chạm quân phải đi: nếu cố ý chạm vào quân của mình, bạn phải đi quân đó (nếu nó có nước đi hợp lệ); nếu cố ý chạm vào quân đối phương, bạn phải bắt quân đó (nếu bắt được). Muốn chỉnh lại quân cho ngay ngắn, hãy nói "tôi chỉnh quân" trước khi chạm.

5 lời khuyên cho ván cờ đầu tiên

1. Chiếm trung tâm: đưa Tốt e hoặc d lên 2 ô ở nước đầu (ví dụ e2–e4).
2. Đưa Mã, Tượng ra sớm thay vì đi một quân nhiều lần.
3. Nhập thành sớm để Vua an toàn.
4. Đừng đưa Hậu ra quá sớm, vì Hậu dễ bị quân nhỏ của đối phương đuổi, mỗi lần chạy là bạn mất một nước đi.
5. Trước mỗi nước, hãy hỏi: đối phương vừa đe dọa gì? Quân nào của mình đang không được bảo vệ?

Bước tiếp theo sau khi nắm luật: học 3 nguyên tắc khai cuộc, giá trị các quân cờ và các đòn chiến thuật cơ bản như chĩa đôi, ghim, xiên.

Muốn tiến bộ nhanh, hãy giải mỗi ngày vài bài tập cờ vua theo chủ đề, bắt đầu từ chiếu hết 1 nước.

Đọc và ghi nước đi

Sách, bài báo và phần mềm cờ ghi nước đi bằng ký hiệu đại số: tên ô gồm chữ cột (a–h) và số hàng (1–8), quân cờ ghi bằng chữ cái (K Vua, Q Hậu, R Xe, B Tượng, N Mã; Tốt không có chữ). Ví dụ 1.e4 e5 2.Nf3. Xem chi tiết: ký hiệu cờ vua.