Giá trị các quân cờ vua
Giá trị quy ước của các quân cờ vua là: Tốt 1 điểm, Mã 3, Tượng 3, Xe 5, Hậu 9. Vua không tính điểm vì mất Vua là thua. Thang điểm này giúp bạn quyết định nhanh có nên đổi quân hay không: đổi quân rẻ lấy quân đắt hơn là có lời, ví dụ đổi Mã (3) lấy Xe (5).
Bảng giá trị các quân cờ
| Quân | Giá trị | Ghi chú |
|---|---|---|
| Tốt | 1 | Đơn vị so sánh. Tốt tiến xa, gần hàng phong cấp thì đáng giá hơn. |
| Mã | 3 | Mạnh trong thế cờ đóng, ở trung tâm. |
| Tượng | 3 | Mạnh trong thế cờ mở; cặp hai Tượng rất mạnh. |
| Xe | 5 | Mạnh nhất ở tàn cuộc và trên cột mở. |
| Hậu | 9 | Quân mạnh nhất, gần bằng hai Xe. |
| Vua | Vô giá | Mất Vua là thua. Ở tàn cuộc, sức chiến đấu của Vua khoảng như một quân nhẹ. |
Mã và Tượng gọi chung là quân nhẹ; Xe và Hậu là quân nặng.
Cách tính khi đổi quân
Trước khi ăn một quân được bảo vệ, hãy cộng điểm bạn được và trừ điểm bạn mất nếu đối phương ăn lại:
- Mã ăn Mã, bị ăn lại: 3 − 3 = 0, gọi là đổi quân ngang nhau.
- Mã ăn Xe được bảo vệ, bị ăn lại: 5 − 3 = +2, gọi là lời chất lượng.
- Hậu ăn Tốt được bảo vệ, bị ăn lại: 1 − 9 = −8, thiệt nặng.
- Ăn một quân không được bảo vệ: lời trọn giá trị quân đó.
Mã f3 ăn được Xe e5 (được Tốt f6 bảo vệ) hoặc Tượng d4 (không được bảo vệ). Nước nào lời hơn?
76
5
4
3
21abcdefgh
Kéo quân trên bàn cờ để đi.
Khi nào không nên chỉ nhìn điểm số?
Điểm số là công cụ ước lượng nhanh, không phải luật. Những trường hợp sau quan trọng hơn con số:
- Chiếu hết và an toàn của Vua: thí cả Hậu để chiếu hết vẫn là nước hay nhất (xem chiếu hết hàng cuối).
- Tốt sắp phong cấp: một Tốt ở hàng 7 có thể đáng giá hơn cả một quân nhẹ.
- Quân hoạt động và quân "chết": một Tượng bị Tốt của mình chặn hết đường thường yếu hơn một Mã ở trung tâm.
- Cặp hai Tượng: trong thế cờ mở thường được tính thêm khoảng nửa điểm.
Muốn quen với việc tính đổi quân, hãy luyện bài tập ăn quân bỏ ngỏ: tìm quân đối phương không được bảo vệ đủ.
Câu hỏi thường gặp
Giá trị các quân cờ vua là bao nhiêu?
Theo thang điểm phổ biến nhất: Tốt 1, Mã 3, Tượng 3, Xe 5, Hậu 9. Vua không tính điểm vì mất Vua là thua cả ván.
Mã và Tượng, quân nào giá trị hơn?
Gần như ngang nhau (khoảng 3 điểm). Tượng thường nhỉnh hơn khi thế cờ mở, Mã nhỉnh hơn khi thế cờ đóng. Cặp hai Tượng thường được đánh giá cao hơn hai Mã hoặc Mã + Tượng.
"Lời chất lượng" là gì?
Là khi bạn đổi một quân nhẹ (Mã hoặc Tượng, khoảng 3 điểm) lấy một Xe (5 điểm) của đối phương, tức lời khoảng 2 điểm.
Điểm giá trị quân có phải là luật cờ không?
Không. Luật cờ không quy định điểm cho quân nào. Đây chỉ là quy ước giúp người chơi so sánh nhanh khi đổi quân; trong từng thế cờ cụ thể, vị trí và sự phối hợp của quân có thể quan trọng hơn.
Thực hành ngay
Luật nắm vững nhất khi được dùng trong ván thật. Chọn một cách để bắt đầu: