Các trường hợp hòa trong cờ vua
- 1. Nhập thành trong cờ vua: luật, điều kiện và cách đi
- 2. Bắt tốt qua đường (en passant) là gì?
- 3. Phong cấp trong cờ vua: luật phong Hậu và phong cấp dưới
- 4. Chiếu và chiếu hết (chiếu bí) trong cờ vua
- 5. Các trường hợp hòa trong cờ vua
- 6. Ký hiệu cờ vua: cách đọc và ghi nước đi
- 7. Luật thi đấu cờ vua: chạm quân, đồng hồ và nước đi sai luật
Một ván cờ vua kết thúc hòa trong 6 trường hợp: (1) hết nước đi – pat, (2) không bên nào còn đủ quân để chiếu hết, (3) hai bên thỏa thuận hòa, (4) một thế cờ lặp lại 3 lần, (5) 50 nước liên tiếp không có nước Tốt và không bắt quân nào, (6) một bên hết giờ nhưng bên kia không thể chiếu hết.
Hiểu rõ các trường hợp hòa giúp bạn tránh được tình huống đáng tiếc nhất trong cờ vua: đang thắng rõ ràng lại để ván cờ thành hòa. Ngược lại, khi đang thua, biết luật hòa có thể giúp bạn cứu được ván cờ.
Tóm tắt 6 trường hợp hòa
| Trường hợp | Khi nào xảy ra | Trong thi đấu (luật FIDE) |
|---|---|---|
| Hết nước đi (pat) | Bên đến lượt không bị chiếu nhưng không có nước đi hợp lệ | Hòa ngay lập tức |
| Không đủ quân chiếu hết | Không bên nào có thể chiếu hết, dù đi thế nào | Hòa ngay lập tức |
| Thỏa thuận hòa | Một bên đề nghị hòa, bên kia đồng ý | Hòa khi bên kia chấp nhận |
| Lặp lại 3 lần | Cùng một thế cờ xuất hiện 3 lần | Người chơi phải yêu cầu hòa; lặp lại 5 lần thì tự động hòa |
| Luật 50 nước | 50 nước mỗi bên không có nước Tốt, không bắt quân | Người chơi phải yêu cầu hòa; tới 75 nước thì tự động hòa |
| Hết giờ | Một bên hết giờ, bên kia không thể chiếu hết | Hòa thay vì thua |
Trên CoVua.info, các ván online được hệ thống tự xử hòa ngay, không cần yêu cầu: hết nước đi, không đủ quân, thế cờ lặp lại 3 lần, đủ 50 nước theo luật 50 nước, và khi hết giờ mà bên còn lại chỉ còn Vua, hoặc Vua cùng một Mã hay một Tượng.
1. Hết nước đi (pat)
Pat xảy ra khi bên đến lượt đi không bị chiếu, nhưng mọi quân của họ đều không còn nước đi hợp lệ nào. Ván cờ kết thúc hòa ngay lập tức, bất kể bên kia đang hơn bao nhiêu quân.
76
54321abcdefg
hPat là "cái bẫy" thường gặp khi một bên đã hơn rất nhiều quân, đặc biệt là còn Hậu, và vội vàng dồn Vua đối phương vào góc. Trước mỗi nước đi, hãy tự hỏi: sau nước này, đối phương còn nước đi nào không?
Trắng đi và chiếu hết ngay trong 1 nước. Cẩn thận đừng để Đen hết nước đi (pat)!
7654321abcdefghKéo quân trên bàn cờ để đi.
2. Không đủ quân để chiếu hết
Nếu không bên nào có thể chiếu hết Vua đối phương bằng bất kỳ chuỗi nước đi hợp lệ nào, ván cờ hòa ngay. Các trường hợp phổ biến:
- Vua đối Vua.
- Vua + Tượng đối Vua.
- Vua + Mã đối Vua.
- Vua + Tượng đối Vua + Tượng, khi hai Tượng đi trên ô cùng màu.
543
21abcdefghLưu ý: Vua + 2 Mã đối Vua không tự động hòa. Trắng không thể ép chiếu hết, nhưng nếu Đen đi sai thì vẫn có thể bị chiếu hết, nên ván cờ vẫn tiếp tục.
3. Hai bên thỏa thuận hòa
Bất cứ lúc nào, một người chơi có thể đề nghị hòa và nếu đối thủ đồng ý thì ván cờ kết thúc hòa. Theo luật FIDE, bạn nên đề nghị hòa ngay sau khi đã đi xong nước của mình. Một số giải đấu còn cấm đề nghị hòa trước một số nước nhất định.
Trên CoVua.info, bạn dùng nút ½ Cầu hòa trong ván online; đối thủ sẽ thấy lời đề nghị và chọn đồng ý hoặc từ chối.
4. Lặp lại thế cờ 3 lần
Ván cờ hòa khi cùng một thế cờ xuất hiện 3 lần (không cần liên tiếp). "Cùng một thế cờ" nghĩa là: các quân đứng ở đúng những ô đó, cùng một bên đến lượt đi, và hai bên có cùng quyền nhập thành và quyền bắt tốt qua đường như nhau.
Cách thường gặp nhất là chiếu liên tục: bên đang thua chiếu Vua đối phương hết lần này đến lần khác, khiến thế cờ lặp lại.
65432
1abcdefghTrắng đang kém hẳn một Xe. Hãy cứu ván cờ bằng cách chiếu liên tục.
654321abcdefghKéo quân trên bàn cờ để đi.
5. Luật 50 nước
Nếu hai bên đã đi 50 nước liên tiếp mỗi bên mà không có nước Tốt nào và không có quân nào bị bắt, ván cờ được xử hòa. Luật này ngăn một bên kéo dài ván cờ mãi khi không thể thắng.
- Chỉ cần một nước Tốt hoặc một lần bắt quân, việc đếm bắt đầu lại từ 0.
- Trong thi đấu theo luật FIDE, người chơi phải yêu cầu hòa; nếu đến 75 nước thì trọng tài tự động xử hòa.
Khi đang hơn quân trong tàn cuộc, hãy học cách chiếu hết nhanh với Hậu hoặc Xe. Chiếu hết mất quá nhiều nước có thể khiến ván cờ hòa theo luật 50 nước.
6. Hết giờ nhưng đối phương không thể chiếu hết
Thông thường, bên hết giờ trước sẽ thua. Nhưng nếu đối phương của họ không thể chiếu hết bằng bất kỳ chuỗi nước đi hợp lệ nào (ví dụ chỉ còn trơ Vua), thì ván cờ là hòa chứ không phải thua.
Luật FIDE xét rất chặt: chỉ cần còn một chuỗi nước đi có thể dẫn tới chiếu hết, kể cả khi bên kia phải đi rất tệ, thì bên hết giờ vẫn thua. Trên CoVua.info, ván được xử hòa khi bên còn giờ chỉ còn Vua, hoặc Vua cùng một Mã hay một Tượng.
Câu hỏi thường gặp
Hòa pat là gì?
"Pat" (hết nước đi) là khi bên đến lượt đi không bị chiếu nhưng không còn nước đi hợp lệ nào. Ván cờ lập tức kết thúc hòa, dù bên kia đang hơn rất nhiều quân.
Pat và chiếu hết khác nhau thế nào?
Cả hai đều là không còn nước đi hợp lệ. Khác biệt duy nhất: chiếu hết là khi Vua đang bị chiếu (bên bị chiếu hết thua), còn pat là Vua không bị chiếu (ván hòa).
Chiếu liên tục có phải là hòa không?
Chiếu liên tục không phải là một luật riêng. Khi một bên chiếu mãi mà bên kia không thoát được, thế cờ sẽ lặp lại và ván hòa theo luật lặp lại 3 lần (hoặc hai bên đồng ý hòa trước đó).
Còn Vua và 2 Mã thì có hòa không?
Không tự động hòa. Vua + 2 Mã không thể ép chiếu hết Vua đơn, nhưng vẫn có thể chiếu hết nếu bên kia đi sai, nên ván cờ vẫn tiếp tục. Thực tế hai bên thường đồng ý hòa.
Luật 50 nước tính thế nào?
Đếm 50 nước liên tiếp của mỗi bên (tức 100 lượt đi) mà không có nước Tốt nào và không có quân nào bị bắt. Chỉ cần một nước Tốt hoặc một lần bắt quân là việc đếm bắt đầu lại từ đầu.
Nguồn tham khảo
Thực hành ngay
Luật nắm vững nhất khi được dùng trong ván thật. Chọn một cách để bắt đầu: