Tự học cờ vua: lộ trình từ con số 0 tới 1000 Elo
Tự học cờ vua tại nhà hoàn toàn được nếu đi đúng thứ tự: giai đoạn 1 học luật và cách đi quân (1 đến 2 tuần), giai đoạn 2 học chiếu hết và bỏ thói quen mất quân, giai đoạn 3 học đòn chiến thuật và nguyên tắc khai cuộc, giai đoạn 4 học tàn cuộc và xem lại ván. Mỗi ngày khoảng 30 phút: câu đố, bài tập và một ván cờ. Theo lộ trình này, nhiều người mới đạt khoảng 1000 Elo sau 3 đến 6 tháng.
Giai đoạn 1: Biết luật chơi (tuần 1 và 2)
Mục tiêu: chơi trọn một ván mà không đi sai luật.
- Đọc cách chơi cờ vua cho người mới, rồi từng bài về bàn cờ, Vua, Hậu, Xe, Tượng, Mã, Tốt.
- Nắm các luật đặc biệt: nhập thành, bắt tốt qua đường, phong cấp, chiếu và chiếu hết, các trường hợp hòa.
- Chơi với đối thủ máy Tí (cấp dễ nhất) để quen tay.
Chuyển giai đoạn khi: bạn chơi hết một ván không cần tra luật, và thắng được Tí.
Giai đoạn 2: Chiếu hết và giữ quân (tuần 3 tới 6)
Mục tiêu: không còn mất quân "miễn phí", và biết kết thúc ván khi đã hơn quân.
- Học chiếu hết bằng Hậu, bằng Xe, bằng hai Xe và chiếu hết hàng cuối.
- Thuộc giá trị quân cờ để biết đổi quân lời hay lỗ.
- Đọc 10 sai lầm người mới hay mắc và tập thói quen kiểm tra trước mỗi nước.
- Mỗi ngày giải bài tập chiếu hết 1 nước và quân bỏ ngỏ.
- Chơi với Mai và Bão.
Chuyển giai đoạn khi: bạn chiếu hết được bằng Hậu trong vòng 10 nước, và hiếm khi mất quân không lý do.
Giai đoạn 3: Chiến thuật và khai cuộc (tháng 2 và 3)
Mục tiêu: nhận ra các đòn ăn quân, và ra quân hợp lý ở 10 nước đầu.
- Học các đòn chiến thuật: chĩa đôi, ghim quân, đòn xiên, tấn công mở, và các thế chiếu hết kinh điển.
- Học nguyên tắc khai cuộc và tránh các bẫy khai cuộc. Chọn một khai cuộc cho quân Trắng (ví dụ khai cuộc Ý hoặc Hệ thống London) và một bộ cho quân Đen.
- Mỗi ngày giải 10 đến 20 bài tập theo chủ đề.
- Bắt đầu chơi online với người thật, ván 10 phút trở lên.
Chuyển giai đoạn khi: bạn thường tìm ra đòn chĩa đôi, ghim quân trong ván thật, và thắng được Bão.
Giai đoạn 4: Tàn cuộc và xem lại ván (tháng 3 tới 6)
Mục tiêu: biến lợi thế thành thắng lợi, và tự sửa lỗi của mình.
- Học tàn cuộc cơ bản và Vua và Tốt đấu Vua.
- Áp dụng 10 mẹo chơi giỏi hơn, nhất là xem lại mỗi ván thua để tìm nước sai đầu tiên.
- Thử sức với Lão Tướng; đọc mẹo thắng máy trước khi gặp các đối thủ mạnh hơn.
- Theo dõi Elo của bạn trên bảng xếp hạng.
Một buổi tự học mỗi ngày (khoảng 30 phút)
| Thời gian | Việc cần làm |
|---|---|
| 3 phút | Giải câu đố hôm nay để giữ chuỗi |
| 10 phút | 10 bài tập: theo trình độ hoặc theo chủ đề đang học |
| 5 phút | Đọc hoặc ôn lại một bài hướng dẫn trong giai đoạn hiện tại |
| 10 đến 15 phút | Một ván cờ với máy hoặc online, rồi xem lại ván đó trong 2 phút |
Đều đặn quan trọng hơn thời lượng. 30 phút mỗi ngày tốt hơn 4 giờ dồn vào cuối tuần. Chuỗi ngày 🔥 trên CoVua.info giúp bạn giữ nhịp: mỗi ngày giải câu đố hôm nay, làm xong 3 bài tập hoặc chơi xong một ván từ 10 nước mỗi bên là chuỗi tăng thêm một.
Dạy trẻ tự học cờ vua
Lộ trình trên dùng được cho cả trẻ em, chỉ cần chia nhỏ hơn: mỗi buổi 15 đến 20 phút, học từng quân một, kết hợp trò chơi nhỏ trên bàn cờ. Xem gợi ý chi tiết ở bài dạy trẻ chơi cờ vua.
Sẵn sàng chưa? Bắt đầu từ bài đầu tiên của lộ trình, hoặc xem toàn bộ bài hướng dẫn chơi cờ vua.
Câu hỏi thường gặp
Có tự học cờ vua tại nhà được không?
Được. Toàn bộ kiến thức cho người mới (luật chơi, chiếu hết, chiến thuật, khai cuộc, tàn cuộc) đều có thể tự học miễn phí qua bài hướng dẫn, bài tập và chơi với máy. Điều quan trọng là học theo đúng thứ tự và luyện đều mỗi ngày.
Người mới bắt đầu học cờ vua nên học gì trước?
Học luật chơi và cách đi 6 quân cờ trước, rồi tới chiếu hết cơ bản (chiếu hết 1 nước, chiếu hết bằng Hậu, bằng Xe), sau đó mới tới chiến thuật và khai cuộc. Đừng học thuộc khai cuộc quá sớm.
Tự học cờ vua bao lâu thì đạt 1000 Elo?
Với khoảng 30 phút mỗi ngày theo lộ trình, phần lớn người mới đạt khoảng 1000 Elo online sau 3 đến 6 tháng. Người đã biết luật từ trước có thể nhanh hơn.
Người lớn tuổi bắt đầu học cờ vua có muộn không?
Không. Nhiều người bắt đầu chơi cờ vua khi đã trưởng thành và vẫn tiến bộ đều. Người lớn có lợi thế là kiên nhẫn và biết tự xem lại sai lầm của mình.
Nguồn tham khảo
Thực hành ngay
Luật nắm vững nhất khi được dùng trong ván thật. Chọn một cách để bắt đầu: