CoVua.info

Trẻ mấy tuổi nên học cờ vua? Nên cho con học cờ vua hay cờ tướng?

Bài 1/4 · Cập nhật · Đọc khoảng 4 phút

  1. 1. Trẻ mấy tuổi nên học cờ vua? Nên cho con học cờ vua hay cờ tướng?
  2. 2. Cách dạy trẻ chơi cờ vua: lộ trình cho bé từ 5 tuổi
  3. 3. Cách dạy cờ vua online qua Zoom, Zalo: hướng dẫn cho giáo viên
  4. 4. Cách tổ chức giải cờ vua cấp trường, câu lạc bộ (kèm kế hoạch mẫu)

Độ tuổi phù hợp để trẻ bắt đầu học cờ vua là khoảng 5–6 tuổi, khi bé đã ngồi tập trung được 15–20 phút và nhớ được vài quy tắc đơn giản. Trẻ 4 tuổi có thể làm quen qua trò chơi với từng quân cờ. Có nên cho con học không? Nên, nếu con thấy vui: cờ vua rèn tập trung, kiên nhẫn và biết thắng thua. Cờ vua hay cờ tướng? Cả hai đều tốt; hãy chọn môn con thích và có người chơi cùng.

Trẻ mấy tuổi học cờ vua được?

Không có độ tuổi bắt buộc, nhưng có thể tham khảo như sau:

Độ tuổiNên học thế nào
3–4 tuổiLàm quen: chơi với quân cờ như đồ chơi, gọi tên quân, xếp quân, trò chơi ngắn 5–10 phút. Chưa cần học đủ luật.
5–6 tuổiĐộ tuổi phổ biến nhất để bắt đầu học bài bản: mỗi buổi một quân cờ, kết hợp trò chơi nhỏ, buổi học 20–30 phút.
7–10 tuổiHọc nhanh, nắm đủ luật trong vài tuần, có thể học theo lớp, giải bài tập và chơi giải cấp trường.
Từ 11 tuổi, người lớnBắt đầu lúc nào cũng được, có thể tự học theo lộ trình.

Quan trọng hơn con số tuổi là bé đã sẵn sàng hay chưa.

5 dấu hiệu bé đã sẵn sàng học cờ vua

  • Ngồi chơi một trò chơi yên tĩnh được 15–20 phút.
  • Nhớ và làm theo được 2–3 quy tắc của một trò chơi (ví dụ luật trò cá ngựa, trò đếm).
  • Phân biệt được hàng ngang, cột dọc, đường chéo khi được chỉ cho xem.
  • Biết chờ đến lượt mình.
  • Thua một ván không quá buồn, hoặc nguôi ngoai nhanh khi được động viên.

Nếu bé chưa có đủ các dấu hiệu, đừng ép. Chờ thêm vài tháng, trong lúc đó cho bé chơi các trò chơi trên bàn cờ đơn giản.

Có nên cho con học cờ vua không?

Cờ vua là trò chơi tốt cho trẻ vì giúp bé tập:

  • Tập trung vào một việc trong thời gian dài hơn.
  • Suy nghĩ trước khi làm: mỗi nước đi phải tính xem đối phương sẽ đáp thế nào.
  • Kiên nhẫn và chấp nhận thắng thua, tôn trọng luật chơi.

Tuy vậy, cần hiểu đúng: các phân tích tổng hợp nhiều nghiên cứu (Sala và Gobet, 2016, 2017) cho thấy chưa có bằng chứng chắc chắn rằng học cờ vua giúp trẻ học giỏi hơn ở các môn khác như Toán. Những kết quả tốt thường đến từ các nghiên cứu nhỏ hoặc thiết kế chưa chặt chẽ. Vì vậy hãy cho con học cờ vì con thích và vì những kỹ năng ngay trên bàn cờ, không phải để "tăng IQ". Xem thêm bài lợi ích của cờ vua.

Nên cho trẻ học cờ vua hay cờ tướng?

Cờ vuaCờ tướng
Phổ biếnToàn thế giới, có liên đoàn quốc tế FIDE, nhiều trường học có câu lạc bộRất phổ biến ở Việt Nam, Trung Quốc, trong các gia đình
Người chơi cùngBạn cùng lớp, câu lạc bộ, chơi online với người khắp nơiDễ có ông bà, bố mẹ chơi cùng ở nhà
Tài liệu, phần mềmRất nhiều, cả tiếng Việt lẫn tiếng Anh, nhiều trang học miễn phíCó, chủ yếu tiếng Việt và tiếng Trung
Kỹ năng rèn luyệnGần như giống nhau: tính toán, tập trung, kiên nhẫn, suy nghĩ chiến lược

Lời khuyên: chọn môn con thích hơn và có người chơi cùng thường xuyên. Không cần học cả hai cùng lúc; khi đã giỏi một môn, học thêm môn kia rất nhanh vì cách suy nghĩ giống nhau.

Bắt đầu cho con học cờ vua thế nào?

  1. Học từng quân một, mỗi buổi một quân, kèm một trò chơi nhỏ. Xem chi tiết trong bài cách dạy trẻ chơi cờ vua.
  2. Buổi học ngắn: 20–30 phút với trẻ 5–6 tuổi, dừng khi bé còn hứng thú để lần sau bé muốn học tiếp.
  3. Học theo giáo án có sẵn: bộ giáo án cờ vua 12 buổi dùng được cho cả bố mẹ dạy ở nhà, chia mỗi giáo án thành 2 buổi ngắn cho trẻ nhỏ.
  4. Chơi với đối thủ vừa sức: đối thủ máy Tí dành cho người mới, hoặc chơi với bố mẹ qua link mời.
  5. Chọn lớp học khi con đã thích cờ và muốn tiến bộ nhanh hơn: hỏi về sĩ số lớp (càng ít càng tốt cho trẻ nhỏ), giáo viên có cho trẻ chơi nhiều hay chỉ giảng, và có lớp học thử không.
ℹ️

Mẹo giữ hứng thú: khen nỗ lực ("con nghĩ rất kỹ nước này") thay vì chỉ khen thắng; thỉnh thoảng để con thắng ở những ván đầu; và mỗi ngày cùng con giải câu đố hôm nay chỉ mất vài phút.

Câu hỏi thường gặp

Trẻ mấy tuổi học cờ vua được?

Phần lớn trẻ bắt đầu học cờ vua tốt nhất vào khoảng 5–6 tuổi, khi đã ngồi tập trung được 15–20 phút và nhớ được vài quy tắc. Trẻ 4 tuổi có thể làm quen qua trò chơi với từng quân cờ; trẻ lớn hơn hay người lớn thì bắt đầu lúc nào cũng được.

Có nên cho con học cờ vua không?

Nên, nếu con thấy vui. Cờ vua là trò chơi rèn sự tập trung, kiên nhẫn, suy nghĩ trước khi làm và biết chấp nhận thắng thua. Tuy vậy, nghiên cứu khoa học chưa chứng minh chắc chắn cờ vua làm trẻ học giỏi hơn ở các môn khác, nên hãy coi cờ vua là một sở thích bổ ích, không phải "thuốc thông minh".

Nên cho trẻ học cờ vua hay cờ tướng?

Cả hai đều rèn tư duy tương tự. Cờ vua có tài liệu, phần mềm và cộng đồng quốc tế rất lớn, nhiều trường học có câu lạc bộ cờ vua; cờ tướng phổ biến trong gia đình Việt Nam, dễ tìm ông bà, bố mẹ chơi cùng. Hãy chọn môn con thích và có người chơi cùng; học một môn trước, sau này học thêm môn kia rất nhanh.

Bố mẹ không biết chơi cờ có dạy con được không?

Được. Bố mẹ có thể học cùng con theo lộ trình hướng dẫn chơi cờ vua cho người mới, mỗi buổi một quân cờ. Trẻ thường rất thích được "dạy lại" bố mẹ những gì mình vừa học.

Cho con học cờ vua online có an toàn không?

An toàn nếu chọn đúng cách: chơi với máy hoặc với người quen qua link mời, tắt trò chuyện với người lạ, và giới hạn thời gian trước màn hình. Bố mẹ nên ngồi cùng con ở những buổi đầu.

Nguồn tham khảo

Thực hành ngay

Luật nắm vững nhất khi được dùng trong ván thật. Chọn một cách để bắt đầu: