Giáo án cờ vua bài 3: Quân Hậu và quân Vua
I. Mục tiêu
Sau buổi học, học viên:
- Đi đúng quân Hậu: như Xe cộng Tượng (hàng, cột, đường chéo), là quân mạnh nhất.
- Đi đúng quân Vua: 1 ô theo mọi hướng, không được đi vào ô bị tấn công.
- Biết hai Vua không bao giờ đứng cạnh nhau.
II. Chuẩn bị
- Bàn cờ giảng dạy (chiếu hoặc chia sẻ màn hình).
- Bộ cờ cho từng cặp học viên, hoặc máy tính / điện thoại khi học online.
III. Tiến trình dạy học
1. Ôn bài cũ 0–5 phút
Đố nhanh: Xe đi thế nào? Tượng đi thế nào? Tượng có đổi màu ô không?
2. Quân Hậu 5–15 phút
Đặt Hậu ở d4 và vẽ mũi tên theo 8 hướng. Kết luận: Hậu = Xe + Tượng, đi xa theo hàng, cột và đường chéo, giá trị 9 điểm. Vì mạnh nhất nên phải giữ Hậu cẩn thận, không đưa ra quá sớm.
3. Quân Vua 15–25 phút
Đặt Vua ở d4: Vua đi 1 ô theo mọi hướng. Vua là quân quan trọng nhất: mất Vua (bị chiếu hết) là thua. Vì vậy Vua không được đi vào ô đang bị quân đối phương tấn công. Đặt hai Vua cách nhau một ô: các ô ở giữa bị cả hai Vua khống chế, không Vua nào vào được.
4. Trò chơi: Hậu đấu 8 Tốt 25–40 phút
Xem phần trò chơi. Chơi theo cặp, mỗi ván khoảng 5 phút, đổi bên sau mỗi ván.
5. Củng cố, giao bài 40–45 phút
Hỏi: quân nào mạnh nhất? Quân nào quan trọng nhất? (Hậu mạnh nhất, Vua quan trọng nhất.) Giao bài tập về nhà.
IV. Thế cờ dùng trong bài
Các thế cờ dưới đây được nạp sẵn khi bấm mở trên bàn cờ giảng dạy (PageDown để chuyển thế cờ).
321abcdefgh
321abcdefgh
4321abcdefgh
1abcdefgh
765432
1abcdefghV. Trò chơi
Hậu đấu 8 Tốt
Một bên có 8 Tốt ở hàng 2, bên kia chỉ có một Hậu ở d8 và đi trước. Tốt thắng nếu có một Tốt về tới hàng cuối; Hậu thắng nếu ăn hết Tốt. Tốt có thể ăn Hậu (ăn chéo) và nên đi theo cặp để bảo vệ nhau. Trò chơi giúp học viên vừa luyện đi Hậu, vừa ôn cách đi Tốt sẽ học kỹ ở buổi sau.
VI. Lưu ý cho giáo viên
- Học viên hay cho Vua đi 2 ô như Hậu. Cho các em đếm thành tiếng "một ô" mỗi lần đi Vua.
- Trò chơi Hậu đấu 8 Tốt cần nói trước cách Tốt đi (thẳng 1 ô, nước đầu được 2 ô, ăn chéo); buổi 4 sẽ học chi tiết.